Doktoresha që hulumton sëmundjet e kancerit zbulon: Këto 4 ushqime MOS I HANI KURRË!

**Shkencëtarja paralajmëron: Këto zakone ushqimore mund të ndikojnë në rrezikun për zhvillimin e disa llojeve të kancerit**

Gjithnjë e më shumë studime shkencore tregojnë se mënyra e të ushqyerit mund të ketë ndikim të rëndësishëm në rrezikun e zhvillimit të disa llojeve të kancerit. Megjithatë, ekspertët theksojnë se nuk ekziston një ushqim i vetëm që shkakton drejtpërdrejt kancerin, por disa zakone ushqimore afatgjata mund të ndikojnë në rritjen e rrezikut për sëmundje të caktuara.

Për këtë temë ka folur edhe Sasha Bondarenko, shkencëtare që punon në fushën e kërkimit të kancerit, e cila ka ndarë përmes rrjeteve sociale disa produkte që ajo personalisht zgjedh t’i shmangë, bazuar në të dhënat shkencore që ka studiuar gjatë punës me qelizat kancerogjene dhe analizat e ADN-së.

Sipas saj, kanceri është një sëmundje komplekse dhe asnjë ushqim i vetëm nuk mund të përcaktojë nëse një person do të preket apo jo nga kjo sëmundje. Megjithatë, disa produkte kanë lidhje të dokumentuara shkencërisht me rritjen e rrezikut nëse konsumohen shpesh dhe për një periudhë të gjatë.

### 1. Mishi i përpunuar

Në krye të listës së saj është mishi i përpunuar, ku përfshihen produktet si proshuta, salsiçet, virshllet, mishrat e tymosur, të kripur, të tharë apo të konservuar.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, mishi i përpunuar klasifikohet si kancerogjen i Grupit 1, që do të thotë se ekzistojnë prova të forta shkencore për lidhjen e tij me rritjen e rrezikut për kancer, veçanërisht atë të zorrës së trashë.

Bondarenko thekson se konsumimi i rregullt i sasive të mëdha të mishit të përpunuar lidhet me rritje të rrezikut dhe për këtë arsye rekomandohet kufizimi i tij në dietën e përditshme.

### 2. Alkooli

Një tjetër faktor që ajo përmend është konsumimi i alkoolit.

Sipas kërkimeve shkencore, alkooli është i lidhur me rrezik më të lartë për disa lloje kanceri, përfshirë kancerin e gjirit, mëlçisë, zorrës së trashë, gojës, fytit dhe ezofagut.

Bondarenko thekson se pavarësisht llojit të pijes alkoolike, përbërësi kryesor problematik është etanoli. Ajo gjithashtu kundërshton idenë se vera e kuqe mund të eliminojë rreziqet e alkoolit, duke theksuar se përbërës të tillë si resveratroli nuk e neutralizojnë ndikimin negativ të konsumimit të alkoolit.

### 3. Ushqimet e djegura dhe të përgatitura në temperatura shumë të larta

Sipas saj, një tjetër kategori për t’u kufizuar është mishi i djegur ose ushqimet e përgatitura në temperatura shumë të larta.

Gjatë pjekjes në skarë, skuqjes ose djegies së ushqimit mund të krijohen përbërës kimikë që mund të ndikojnë në dëmtimin e ADN-së.

Ekspertja thekson se konsumimi i rastësishëm i një ushqimi të djegur nuk do të thotë domosdoshmërisht rrezik i menjëhershëm, por ekspozimi i vazhdueshëm ndaj këtyre përbërësve për shumë vite nuk konsiderohet zgjedhje e shëndetshme.

### 4. Patatinat, patatet e skuqura dhe buka e djegur

Në listë përfshihen edhe ushqimet me përmbajtje niseshteje që janë pjekur ose skuqur deri në nxirje, si patatinat, patatet e skuqura shumë, buka e djegur dhe ushqimet e tjera të tejpjekura.

Arsyeja lidhet me formimin e akrilamidit, një përbërës që në disa studime laboratorike ka treguar potencial kancerogjen. Megjithatë, ekspertët sqarojnë se të dhënat tek njerëzit nuk janë aq të drejtpërdrejta dhe nevojiten më shumë kërkime.

### Parandalimi lidhet me mënyrën e përgjithshme të jetesës

Bondarenko thekson se nuk ekziston një ushqim apo zakon i vetëm që përcakton zhvillimin e kancerit. Faktorët gjenetikë, mënyra e jetesës dhe mjedisi gjithashtu luajnë rol të rëndësishëm.

Ekspertët rekomandojnë një dietë të balancuar me më shumë fruta, perime, drithëra integrale, aktivitet të rregullt fizik, ruajtje të peshës së shëndetshme, shmangie të duhanit dhe konsum të moderuar të alkoolit.

Një mënyrë jetese e shëndetshme nuk garanton mbrojtje absolute nga kanceri, por konsiderohet një nga hapat më të rëndësishëm për uljen e rrezikut ndaj shumë sëmundjeve kronike.