Pse gratë rrezikohen më shumë se burrat gjatë valëve të të nxehtit

Marramendje, lodhje e theksuar, dhimbje koke, ndjesi të fikti dhe vështirësi në përqendrim…

Për shumë gra, temperaturat ekstreme nuk janë thjesht një shqetësim i përkohshëm, por një ngarkesë më e madhe fizike. Ekspertët shpjegojnë se ndryshimet hormonale dhe mënyra se si funksionon organizmi femëror ndikojnë në rritjen e ndjeshmërisë ndaj temperaturave të larta.

Mjekja e përgjithshme e Shërbimit Kombëtar Shëndetësor në Britani (NHS), me specializim në shëndetin e grave, Dr. Nighat Arif, i cilëson valët e të nxehtit si një “test të vërtetë rezistence” për sistemin kardiovaskular të grave.

Ekspertët theksojnë gjithashtu se gratë mund të jenë pak më të rrezikuara nga vdekjet e lidhura me temperaturat ekstreme, megjithëse nevojiten më shumë të dhëna shkencore për të konfirmuar plotësisht këtë përfundim.

Me intensifikimin e ndryshimeve klimatike dhe shtimin e valëve të të nxehtit, specialistët kërkojnë më shumë ndërgjegjësim për rreziqet specifike që përballojnë gratë dhe masa më të përshtatura mbrojtjeje.

Si ndikojnë hormonet te përballimi i temperaturave të larta

Një nga arsyet kryesore pse gratë mund të preken më shumë nga temperaturat ekstreme lidhet me ndryshimet hormonale dhe mënyrën se si organizmi i tyre reagon ndaj nxehtësisë.

Studimet tregojnë se gratë prodhojnë më pak djersë dhe fillojnë të djersiten në temperatura më të larta të trupit krahasuar me burrat. Kjo do të thotë se organizmi i tyre mund ta largojë më ngadalë nxehtësinë e tepërt dhe ndonjëherë mund të jetë më e vështirë të kuptohet në kohë se trupi po përballet me mbingarkesë termike.

Gjithashtu, gratë kanë mesatarisht një temperaturë të brendshme më të lartë të trupit dhe një përqindje më të madhe të yndyrës trupore, e cila vepron si një shtresë izoluese dhe pengon humbjen e shpejtë të nxehtësisë.

Ndryshimet në nivelet e estrogjenit dhe progesteronit gjatë ciklit menstrual, periudhës para menopauzës, menopauzës, shtatzënisë dhe ushqyerjes me gji ndikojnë gjithashtu në sistemin e termorregullimit të trupit. Këto ndryshime shtojnë ngarkesën mbi sistemin kardiovaskular, veçanërisht gjatë ditëve me temperatura shumë të larta.

Jo vetëm biologjia, por edhe faktorët socialë ndikojnë

Ekspertët nënvizojnë se rreziku nuk lidhet vetëm me faktorët biologjikë. Kushtet socio-ekonomike, të ardhurat më të ulëta apo përgjegjësitë më të mëdha familjare mund të ndikojnë në mundësinë që gratë të mbrohen nga temperaturat ekstreme.

Edhe mosha është një faktor i rëndësishëm. Me kalimin e viteve, aftësia e organizmit për t’u përshtatur me temperaturat e larta bie. Duke qenë se gratë kanë një jetëgjatësi mesatare më të madhe se burrat, ato ekspozohen më shpesh ndaj rreziqeve që lidhen me valët e të nxehtit.

Gratë e moshuara mund të jenë veçanërisht të prekshme, pasi disa prej tyre vuajnë nga probleme si demenca, e cila mund të ulë ndjesinë e etjes, ose përdorin ilaçe diuretike për trajtimin e hipertensionit, duke rritur rrezikun e dehidratimit.

Valët e të nxehtit mund të përkeqësojnë simptomat e ciklit menstrual

Temperaturat e larta mund të ndikojnë edhe në simptomat e ciklit menstrual.

Në gjysmën e dytë të ciklit, para menstruacioneve, rritja e progesteronit mund të shtojë temperaturën bazë të trupit. Me fillimin e ciklit, ulja e nivelit të estrogjenit mund të ndikojë më tej në funksionimin e sistemit kardiovaskular.

Gjatë valëve të fundit të të nxehtit, shumë gra kanë raportuar lodhje të madhe, marramendje, ndjesi të fikti, pagjumësi, afshe të nxehta dhe vështirësi në përqendrim.

Përveç kësaj, humbja e gjakut gjatë menstruacioneve shoqërohet me humbje hekuri. Mungesa e hekurit, veçanërisht te gratë me cikël të bollshëm, vështirëson transportin e oksigjenit në inde dhe rrit ngarkesën mbi zemrën.

Menopauza i bën valët e të nxehtit edhe më të vështira

Gratë në periudhën para menopauzës ose gjatë menopauzës përjetojnë shpesh afshe më të forta të nxehtësisë dhe djersitje gjatë natës gjatë ditëve të nxehta, për shkak të uljes së nivelit të estrogjenit.

Simptoma të ngjashme mund të shfaqen edhe te gratë që kalojnë menopauzë të shkaktuar nga trajtime mjekësore, si terapia për disa lloje kanceri ose probleme të rënda gjinekologjike.

Ekspertët paralajmërojnë se ndryshimet klimatike mund t’i përkeqësojnë këto simptoma dhe të ndikojnë në cilësinë e jetës.

Shtatzënia rrit rrezikun nga temperaturat ekstreme

Gratë shtatzëna e kanë më të vështirë të ruajnë temperaturën normale të trupit, pasi shtatzënia rrit metabolizmin, prodhimin e nxehtësisë dhe nevojën për lëngje.

Ngarkesa më e madhe mbi sistemin kardiovaskular, veçanërisht në fazat e avancuara të shtatzënisë, i bën ato më të ndjeshme ndaj lodhjes nga nxehtësia.

Studime shkencore sugjerojnë gjithashtu se ekspozimi ndaj temperaturave ekstreme mund të lidhet me rritjen e rrezikut për komplikacione si për nënën, ashtu edhe për fetusin.

Kujdes ndaj shenjave të lodhjes nga nxehtësia

Qëndrimi i gjatë në temperatura të larta mund të shkaktojë ulje të tensionit të gjakut, dehidratim dhe humbje të elektroliteve, duke çuar në lodhje nga nxehtësia.

Në raste më të rënda, kjo gjendje mund të përparojë në goditje nga nxehtësia, e cila kërkon ndërhyrje të menjëhershme mjekësore.

Ekspertët rekomandojnë:

konsumim të mjaftueshëm të lëngjeve,

qëndrimin në ambiente të freskëta,

përdorimin e ventilatorëve ose kondicionerëve,

shmangien e aktivitetit fizik në orët më të nxehta të ditës,

kryerjen e aktivitetit fizik herët në mëngjes ose pas perëndimit të diellit./tvklan.al