Ново истражување открива: Кратките видеа можат да го попречат учењето и паметењето

Ново истражување открива: Кратките видеа можат да го попречат учењето и паметењето

Кратките видеа на социјалните мрежи, како оние на TikTok, Instagram Reels и YouTube Shorts, можеби се забавен и брз начин за добивање информации, но ново научно истражување покажува дека тие не се најдобриот избор кога станува збор за вистинско учење.

Студија објавена во научното списание Communications Psychology покажува дека луѓето кои гледаат кратки, фрагментирани видеа значително полошо ги паметат информациите во споредба со оние што ја следат истата содржина во едно подолго и континуирано видео.

Разликите се забележуваат и во мозокот

Истражувачите откриле дека разликата не се гледа само во резултатите на тестовите, туку и во начинот на кој функционира мозокот.

Кај испитаниците кои гледале подолги видеа била забележана поголема синхронизација на мозочната активност во регионите одговорни за вниманието, паметењето и обработката на информации. Наспроти тоа, кратките видеа повеќе ги активирале центрите кои реагираат на ненадејни визуелни и звучни дразби, што го отежнува длабокото обработување на информациите.

Три експерименти со речиси 400 студенти

Во рамките на истражувањето биле спроведени три експерименти.

Во првиот, 180 студенти гледале иста едукативна содржина. Едната група ја следела како едно десетминутно видео, додека другата ја гледала поделена на повеќе кратки видеа со дополнителни прекини.

По завршувањето, сите учесници полагале тестови за паметење веднаш и повторно следниот ден. Резултатите покажале дека студентите кои гледале фрагментирани видеа запаметиле значително помалку информации.

Во вториот експеримент, во кој учествувале уште 185 студенти, испитаниците однапред знаеле дека ќе бидат тестирани и затоа внимателно ја следеле содржината. Сепак, и покрај тоа, оние што гледале кратки видеа повторно покажале полоши резултати.

Магнетната резонанца открила што се случува во мозокот

Во третиот експеримент научниците користеле функционална магнетна резонанца (fMRI) за да ја следат мозочната активност додека испитаниците ги гледале видеата.

Резултатите покажале дека подолгите видеа предизвикуваат подобра координација на мозочните региони задолжени за концентрација, организирање на информации и долгорочно паметење.

Кај кратките видеа, пак, мозокот повеќе реагирал на нагли промени во сликата, звукот и динамиката, наместо на самата содржина. Тоа значи дека вниманието полесно се пренасочува кон стимулите отколку кон разбирањето и запомнувањето на информациите.

Не се опасни, но не се идеални за учење

Авторите на студијата нагласуваат дека кратките видеа не го оштетуваат трајно мозокот и не значи дека секој што ги гледа ќе има проблеми со учењето.

Тие можат да бидат корисни како вовед во одредена тема, краток потсетник или демонстрација на едноставна вештина. Но, кога станува збор за совладување сложени информации и нивно долгорочно паметење, подолгите и непрекинати содржини се покажуваат како значително поефикасни.

Заклучокот на научниците е јасен – ако сакаме навистина да научиме нешто и информациите да останат во меморијата, на мозокот му е потребен континуитет, време за обработка и можност новото знаење да го поврзе со она што веќе го знае.